Aktualizacja:
Rodzaje gaśnic i ich oznaczenia
Gaśnice różnią się środkiem gaśniczym, a środek — tym, jakie pożary można nim gasić. Wyjaśniamy grupy pożarów A–F, rodzaje gaśnic, symbole z etykiety i terminy konserwacji, żeby łatwo dobrać gaśnicę do biura, kuchni, magazynu czy serwerowni.
Grupy pożarów: A, B, C, D, F
Rozporządzenie MSWiA w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków wymaga, by gaśnice były dobrane do gaszenia tych grup pożarów, które mogą wystąpić w obiekcie (§ 32 ust. 2). Grupy oznacza się literami:
| Grupa | Co się pali | Przykłady |
|---|---|---|
| A | ciała stałe pochodzenia organicznego, spalające się z żarzeniem | papier, drewno, tkaniny, kartony, tworzywa |
| B | ciecze i substancje stałe topniejące pod wpływem ciepła | benzyna, rozpuszczalniki, farby, oleje, parafina |
| C | gazy | propan-butan, gaz ziemny, acetylen |
| D | metale | magnez, sód, wióry aluminium |
| F | tłuszcze i oleje w urządzeniach kuchennych | olej we frytownicy, tłuszcz na patelni |
Litery grup są wydrukowane na każdej gaśnicy — razem z piktogramami. Dawna grupa E (urządzenia pod napięciem) nie jest już osobną grupą: dopuszczenie do gaszenia urządzeń elektrycznych producent podaje na etykiecie, z maksymalnym napięciem.
Rodzaje gaśnic — tabela
| Gaśnica | Grupy pożarów | Gdzie się sprawdza | Na co uważać |
|---|---|---|---|
| Proszkowa ABC | A, B, C | biura, sklepy, magazyny, klatki schodowe, samochody | proszek brudzi i może uszkodzić elektronikę |
| Proszkowa BC | B, C | miejsca z cieczami i gazami palnymi | słaba przy pożarach ciał stałych (A) |
| Śniegowa (CO₂) | B | serwerownie, rozdzielnie, laboratoria, kuchnie zaplecza | nie zostawia osadu; dysza bardzo się schładza, nie kieruj strumienia na ludzi |
| Pianowa / wodno-pianowa | A, B | biura, hotele, warsztaty, magazyny z cieczami palnymi | sprawdź na etykiecie dopuszczenie do urządzeń pod napięciem |
| Wodna / wodna mgłowa | A (niektóre także F) | biura, szkoły, archiwa | nie do cieczy palnych, chyba że etykieta mówi inaczej |
| Do tłuszczów (F) | F (często też A, B) | kuchnie restauracji, stołówek, hoteli | jedyny bezpieczny wybór przy płonącym oleju |
| Proszkowa D | D | obróbka metali lekkich, laboratoria | specjalny proszek — tylko do metali |
Oprócz gaśnic przenośnych (do 20 kg) są gaśnice przewoźne na kołach, tzw. agregaty gaśnicze — spotyka się je w halach, magazynach i na stacjach paliw.
Oznaczenia gaśnic — jak czytać symbol
Na etykiecie polskich gaśnic znajdziesz symbol w rodzaju GP-6x ABC:
- G — gaśnica;
- P — środek gaśniczy: P proszek, S „śnieg”, czyli dwutlenek węgla (gaśnica śniegowa GS);
- 6 — ilość środka gaśniczego w kilogramach (przy gaśnicach wodnych i pianowych — w litrach);
- x — gaśnica stale pod ciśnieniem; z — z dodatkowym zbiornikiem gazu napędowego;
- ABC — grupy pożarów, do których gaśnica jest przeznaczona.
Na etykiecie jest też skuteczność gaśnicza, np. „43A 233B”. Liczba to wielkość modelowego pożaru, który gaśnica ugasiła w badaniu — im wyższa, tym skuteczniejsza gaśnica tej samej grupy. Symbole poza G i P/S różnią się między producentami, dlatego w razie wątpliwości sprawdź instrukcję na etykiecie.
Co ile konserwacja, remont i legalizacja
Przepis mówi ogólnie: przeglądy i konserwacja gaśnic w okresach ustalonych przez producenta, nie rzadziej niż raz w roku (§ 3 ust. 3 rozporządzenia). Szczegółowy plan konserwacji gaśnic przenośnych opisuje norma PN-EN 3-7, a w Polsce — standard CNBOP-PIB-0037:2019:
| Rodzaj gaśnicy | Konserwacja podstawowa | Konserwacja rozszerzona | Remont i napełnienie |
|---|---|---|---|
| Wodne, pianowe | co rok | co 5 lat | co 10 lat |
| Proszkowe | co rok | co 5 lat | co 10 lat |
| Proszkowe fabrycznie uszczelnione, stale pod ciśnieniem | co rok | co 15 lat | co 10 lat |
| Śniegowe (CO₂) i na środki czyste | co rok | nie dotyczy | co 10 lat |
Podczas remontu zbiornik przechodzi próbę ciśnieniową, a zbiorników bez oznaczeń się nie remontuje — wycofuje się je z użytku. Standard zaleca też, by użytkownik sam oglądał gaśnice co najmniej raz na kwartał: czy wiszą na miejscu, mają plombę, a manometr pokazuje zielone pole. „Legalizacją gaśnic” potocznie nazywa się przegląd lub remont zakończony nową etykietą z datą.
Jaką gaśnicę wybrać do firmy
- Biuro, sklep, lokal usługowy — proszkowa ABC 6 kg albo pianowa; przy serwerowni dodatkowo śniegowa.
- Kuchnia gastronomiczna — gaśnica do grupy F przy urządzeniach z olejem, a na sali proszkowa lub pianowa.
- Magazyn, hala — proszkowe ABC, w większych halach także agregaty; przy cieczach palnych — sprawdź skuteczność B.
- Rozdzielnia, serwerownia, laboratorium — śniegowa (CO₂) z dopuszczeniem do urządzeń pod napięciem.
Ile gaśnic musi być i gdzie je powiesić, opisujemy w artykule ile gaśnic musi być w firmie. Rodzaj, liczbę i rozmieszczenie gaśnic zapisuje się w instrukcji bezpieczeństwa pożarowego, a coroczny przegląd z protokołem zrobimy w ramach usługi przegląd i legalizacja gaśnic.
Najczęstsze pytania
Jaka gaśnica do biura?
Najczęściej proszkowa ABC 6 kg — gasi pożary ciał stałych, cieczy i gazów. Przy serwerowni lub rozdzielnicy warto dodać gaśnicę śniegową (CO₂), która nie zostawia osadu na sprzęcie. Liczbę gaśnic wyznacza § 32 ust. 3 rozporządzenia: 2 kg środka na każde 100 m² biura.
Jaka gaśnica do kuchni w restauracji?
Gaśnica przeznaczona do grupy pożarów F — tłuszczów i olejów w urządzeniach kuchennych. Woda i zwykły proszek nie nadają się do gaszenia płonącego oleju we frytownicy. Grupę F znajdziesz w oznaczeniu na etykiecie gaśnicy.
Co oznacza „x” w symbolu GP-6x ABC?
Że gaśnica jest stale pod ciśnieniem (stałociśnieniowa). Litera „z” oznacza gaśnicę z dodatkowym zbiornikiem gazu napędowego, który uwalnia się dopiero przy uruchomieniu. Pozostałe części symbolu: G — gaśnica, P — proszkowa, 6 — kilogramy środka, ABC — grupy pożarów.
Jak długo jest ważna gaśnica?
Gaśnica nie ma jednej daty ważności. Musi przechodzić przegląd co najmniej raz w roku (§ 3 ust. 3 rozporządzenia MSWiA), a według planu konserwacji z PN-EN 3-7 — co 10 lat remont z próbą ciśnieniową zbiornika. Jeśli środek gaśniczy ma krótszą ważność, remont i napełnienie robi się wcześniej.
Czy gaśnicą proszkową można gasić urządzenia pod napięciem?
Wiele gaśnic proszkowych i śniegowych jest do tego dopuszczonych, ale do określonego napięcia i z zachowaniem odległości — te dane producent podaje na etykiecie. Jeśli ich tam nie ma, nie używaj gaśnicy na urządzeniach pod napięciem.
Źródła
- Rozporządzenie MSWiA z 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów, t.j. Dz.U. 2023 poz. 822 (§ 2, 3, 6, 32, 33)
- Standard CNBOP-PIB-0037:2019 „Konserwacja gaśnic przenośnych” (plan konserwacji zgodny z PN-EN 3-7), tabela 1
- Ustawa z 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej, t.j. Dz.U. 2025 poz. 188 (art. 4, 4a, 6, 11b)
Treść ma charakter informacyjny. Wymagania dla konkretnego obiektu ustala rzeczoznawca do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych lub komenda PSP.